ടെഹ്റാൻ: ലോകത്തിലെ ഏറ്റവും പ്രധാനപ്പെട്ട കപ്പൽ പാതകളിലൊന്നായ ഹോർമുസ് കടലിടുക്ക് വീണ്ടും തുറക്കുന്നതുമായി ബന്ധപ്പെട്ട് ഇറാനും ഒമാനും തമ്മിൽ നിർണായക ധാരണയിലെത്തി. പുതിയ കപ്പൽപാതയുടെ ഭൂമിശാസ്ത്രപരമായ അതിരുകൾ സംബന്ധിച്ചാണ് ഇരുരാജ്യങ്ങളും തമ്മിൽ നിലവിൽ ധാരണയായത്. മൂന്നാം കക്ഷികളുടെ ഇടപെടലുകൾ ഉണ്ടായില്ലെങ്കിൽ ഇതുമായി ബന്ധപ്പെട്ട സംയുക്ത പ്രഖ്യാപനം ഉടൻ തന്നെയുണ്ടാകുമെന്ന് ഇറാൻ വിദേശകാര്യ മന്ത്രാലയ വക്താവ് ഇസ്മായിൽ ബഗായി അറിയിച്ചു.
കരാറിലെ പ്രധാന വ്യവസ്ഥകൾ
താൽക്കാലിക കരാർ: 60 ദിവസത്തേക്കാണ് (രണ്ട് മാസം) പ്രാഥമികമായി ഈ പുതിയ കരാർ നടപ്പിലാക്കാൻ ലക്ഷ്യമിടുന്നത്.
പുതിയ യാത്രാപാത: നിർദിഷ്ട പദ്ധതിപ്രകാരം ഹോർമുസ് കടലിടുക്കിലേക്ക് പ്രവേശിക്കുന്ന വാണിജ്യ കപ്പലുകൾ ഇറാന്റെ സമുദ്രാതിർത്തിയിലൂടെയും, പുറത്തേക്ക് പോകുന്നവ ഒമാന്റെ സമുദ്രാതിർത്തിയിലൂടെയുമാകും ഇനി കടന്നുപോവുക.
പൂർണ്ണമായി തുറക്കില്ല: എങ്കിലും, ഈ ധാരണയോടെ കടലിടുക്ക് മുൻപത്തെപ്പോലെ പൂർണ്ണമായി തുറക്കാൻ കഴിയില്ലെന്ന് ഇറാൻ മുന്നറിയിപ്പ് നൽകിയിട്ടുണ്ട്. കപ്പൽ ഗതാഗതത്തിന്റെ ഒരു പുതിയ മാതൃകയാണ് ഇതിലൂടെ ലക്ഷ്യമിടുന്നതെന്നും ഇറാൻ വ്യക്തമാക്കി.
യു.എസ് പ്രതികരണം
ചർച്ചകളിൽ വലിയ പുരോഗതിയുണ്ടെന്നും വൈകാതെ അനുകൂല തീരുമാനമുണ്ടാകുമെന്ന് പ്രതീക്ഷിക്കുന്നതായും യു.എസ് പ്രസിഡന്റ് ഡൊണാൾഡ് ട്രംപ് പ്രതികരിച്ചു. എന്നാൽ മുൻകൂർ അനുമതിയോ മറ്റ് തടസ്സങ്ങളോ ഇല്ലാതെ വാണിജ്യ കപ്പലുകൾക്ക് ഈ പാതയിലൂടെ സ്വതന്ത്രമായി സഞ്ചരിക്കാൻ കഴിഞ്ഞാൽ മാത്രമേ പുതിയ കരാർ അംഗീകരിക്കുകയുള്ളൂ എന്നാണ് അമേരിക്കയുടെ നിലപാട്.
പശ്ചാത്തലം
ഫെബ്രുവരിയിൽ യു.എസും ഇസ്രായേലും ആരംഭിച്ച യുദ്ധത്തെ തുടർന്ന് കഴിഞ്ഞ അഞ്ച് മാസത്തോളമായി ഹോർമുസ് വഴിയുള്ള കപ്പൽ ഗതാഗതം പ്രതിസന്ധിയിലായിരുന്നു. ലോകത്തെ മൊത്തം എണ്ണ വിതരണത്തിന്റെ ഏകദേശം 20 ശതമാനവും കടന്നുപോകുന്നത് ഈ കടലിടുക്കിലൂടെയാണ്. പ്രതിസന്ധി അയയുമെന്ന വാർത്തകൾ പുറത്തുവന്നതോടെ ആഗോള എണ്ണവിപണിയും ലോക രാജ്യങ്ങളും പുതിയ മാറ്റങ്ങളെ സസൂക്ഷ്മം നിരീക്ഷിച്ചുവരികയാണ്.
